SST (Sea Surface Temperature) là gì?

Không như tên gọi, SST – Sea Surface Temperature (Nhiệt độ bề mặt biển) là một tham số khó định nghĩa một cách chính xác. Khoảng không gian nước ở tầng trên của đại dương (10m tầng mặt) có thành phần IOPs phức tạp cũng như sự biến động liên tục theo chiều dọc của nhiệt độ. Sự thay đổi này gây ra bởi sóng, dòng chảy, sự khuấy đảo liên tục do chênh lệch nhiệt độ, áp suất, độ ẩm. Chính vì vậy, việc xây dựng lý thuyết chi tiết về bản chất SST (cho dù ngắn gọn) là cần thiết nhằm hiểu rõ hơn mối quan hệ giữa nhiệt độ đo tại các trạm quan trắc với nhiệt độ tính chuyển từ các băng ảnh vệ tinh.

Đồ thị dưới đây minh họa các kiểu SST khác nhau trong khoảng không gian 10m của tầng mặt đại dương. Việc phân chia này là kết quả ảnh hưởng của nhiều quá trình sinh – mất nhiệt trong môi trường nước, sự thay đổi theo thời gian cũng như sự khác biệt về IOPs trong cột nước.

SST definitions

Ảnh từ: https://www.ghrsst.org/ghrsst-data-services/products/

Bạn đọc quan tâm có thể tìm hiểu nhiều hơn qua bài viết theo đường dẫn tại đây (7 trang).

Sau đây là một số định nghĩa (tương đối) liên quan đến SST. Tên được dịch tương đối từ thuật ngữ tiếng Anh.

Nhiệt độ bề mặt (The interface temperature: SSTint)

Nhiệt độ tại lớp giao giữa không khí và bề mặt nước. SSTint được sử dụng để mô tả trong phần lý thuyết chứ chưa sử dụng được trong thực tế. Các kĩ thuật hiện tại chưa đo được nhiệt độ này.

Nhiệt độ ngay trên bề mặt nước biển (The skin sea surface temperature: SSTskin)

SSTskin được định nghĩa là nhiệt độ đo được bởi bức xạ hồng ngoại trong khoảng bước sóng từ 3 – 12um ở lớp nước vô cùng mỏng (10 – 20 um). SSTskin có tiềm năng rất lớn với các nghiên cứu có sự tham gia của chu kỳ ngày đêm, bao gồm ảnh hưởng của lớp nước lạnh (trong điều kiện ban đêm, trời không mây, gió nhẹ) và ảnh hưởng của lớp nước ấm vào ban ngày.

Nhiệt độ ngay dưới bề mặt nước biển (The sub-skin sea surface temperature: SSTsub-skin)

SSTsub-skin là nhiệt độ tại lớp dẫn nhiệt mỏng ngay bên dưới bề mặt đại dương. Trong thực tế, SSTsub-skin có thể được ước tính khá tốt nhờ vào sóng vi ba trong khoảng tần số 6-11 GHz. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa SSTsub-skin với nhiệt độ ước tính từ các bước sóng trên hoặc là không trực tiếp hoặc không thay đổi theo sự biến động của điều kiện vật lý.

Nhiệt độ bề mặt tại độ sâu z (The surface temperature at depth: SSTz hoặc SSTdepth)

Tất cả phép đo SST phía dưới SSTsub-skin đều là SSTz, sử dụng nhiều dụng cụ khác nhau (ví dụ buoys hoặc dụng cụ đo nhiệt tại các độ sâu khác nhau với độ sâu cho phép từ 102 – 103m). SSTz khác với SSTskin hoặc SSTsub-skin (có thể được đo gián tiếp qua công cụ viễn thám) và được chuẩn hóa theo từng độ sâu (SST tại độ sâu z hay SST(5)).

Nhiệt độ cơ sở (hay nhiệt độ nền) (The foundation temperature: SSTfnd)

SSTfnd là nhiệt độc độc lập với sự thay đổi nhiệt độ theo ngày đêm. SStfnd được định nghĩa là nhiệt độ tại thời điểm đầu tiên trong ngày khi lượng nhiệt có được từ bức xạ mặt trời lớn hơn lượng nhiệt bị mất đi ở bề mặt nước. Nếu một thời điểm như vậy không thể xác định được, người ta có thể xác định theo một khoảng thời gian định trước nào đó. Chỉ có các thiết bị đo nhiệt trong phòng thí nghiệm mới có thể xác định chính xác SSTfnd. Ngoài ra, SSTfnd cũng có thể được ước tính từ SSTskin và SSTsub-skin ở nhiều thời điểm trong ngày.

Phần tiếp theo sẽ bổ sung vai trò của SST đối với qúa trình quản lý nguồn lợi thủy sản.

Soulextremely

Comments are closed.